گزارش* تلاش های ادامه دار برای اتمام قدیمی‌ترین پروژه شمالغرب کشور در تبریز | نخستين پايگاه خبری صنعت راه و ساختمان شمالغرب کشور
سه شنبه, ۳ مهر , ۱۳۹۷ | Tuesday, 25 September , 2018
شناسه خبر:15347    ۲ تیر ۱۳۹۷ - ۱۸:۱۹
گزارش
تلاش های ادامه دار برای اتمام قدیمی‌ترین پروژه شمالغرب کشور در تبریز

درحالیکه پروژه مقبره‌الشعرا با پیشینه‌ای نزدیک به نیم قرن، قدیمی ترین پروژه نیمه تمام شمالغرب کشور به شمار می آید، وظیفه‌ی تکمیل آن از سال ۹۳ به شهرداری تبریز سپرده شده و تاکنون میلیاردها تومان برای اتمام آن هزینه شده است.

به گزارش سازه خبر، مقبره الشعرا که از یک هزار سال پیش شاعرانی از کشورهای مختلف در آن سکونت داشتند ابتدا به حضیره الشعرا (مکان اقامت شاعران) شهرت داشت، با دفن آنان به مقبره الشعرا تغییر نام داد.

قدیمی ترین کتابی که نام مقبرة الشعرا سرخاب را به صراحت دارد نزهة القلوب حمدالله مستوفی در سال ۷۴۰ و دیگر تاریخ گزیده اوست که در ۷۳۰ هجری قمری تألیف شده است.

طبق آنچه در منابع تاریخی آمده، از قدیمی‌ترین آرمیدگان مقبرة الشعرا «اسدی توسی» شاعر قرن چهارم هجری و از واپسین مشاهیر، ثقة الاسلام شهید والامقام مشروطه و استاد سید محمدحسین شهریار شاعر بلند آوازه معاصر را می توان نام برد.

اگرچه با وجود سیل های مخرب و زلزله های سنگین تبریز بخصوص در سالهای ۱۱۹۳ و ۱۱۹۴ اثری از مقبره ۴۰۰ شاعر، ادیب، عارف و هنرمند نامی و مشهور ایران و آذربایجانی خفته در این آرامستان باقی نمانده است اما نام مقبره الشعرا باعث احداث بنایی شد تا یادبود تمام بزرگمردانی باشد که افتخار این سرزمین محسوب می شوند.

مقبره الشعرا؛ بنایی با تلفیق معماری سنتی و جدید

در شهریور ۱۳۵۰ مسابقه ‌ای توسط شهرداری برای طراحی  بنای یادبود مقبره الشعرا برگزار و طرح پیشنهادی فردی به نام “غلامرضا فرزان مهر” در این مسابقه انتخاب شود.

یک سال پس از این تاریخ عملیات عمرانی بنای مقبره الشعرا آغاز و تا سال ۱۳۶۱ با هدف احداث یک پردیس فرهنگی و محلی برای اجتماع اهل فرهنگ، هنر و گردشگران ادامه یافته و در سال ۱۳۶۷ پس از درگذشت شاعر نامدار، سید محمد حسین بهجت تبریزی در وسط این مجموعه تاریخی و فرهنگی که بیش از ۳۰ متر ارتفاع دارد دفن شد که امروزه به نماد شهر تبریز تبدیل شده است.

غلامرضا فرزانمهر، طراح مقبره الشعرای تبریز درخصوص انتخاب طرح این بنا می گوید: این طراحی با هدف ایجاد وحدت و تلفیق معماری سنتی و مدرن انجام و ایجاد حس ارتباط با بیننده و نو بودن طرح لحاظ شده تا با گذر زمان معماری آن جذابیت خود را از دست ندهد.

طراح مقبره الشعرا تاکید دارد: برای اجرای این طرح ابتدا ۵ لایه زمین کوبیده شد تا مقاومت زمین به حداقل ۱/۲ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع افزایش یابد، سازه این بنا اسکلت فلزی است و با قطعات پیش ساخته بتونی پوشش داده شده که لایه میانی آنها به‌وسیله بتن سبک پر شده است. اگر اجرای این طرح به‌درستی پیش می‌رفت، عمر این بنا تا ۵۰۰ سال آینده پیش‌بینی شده بود.

مقبره الشعرا مطالبه شهروندان تبریزی شد

از سال ۶۱ تا چند سال قبل که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اجرای طرح مقبره الشعرا را به عهده داشت، تنها به عنوان مقبره ای معمولی و سالن نمایشگاهی و در سکوت خبری و رسانه ای کامل قرار داشت که چه بسا حتی بسیاری از شهروندان نیز توجه و اطلاعی از کاربرد و چرایی این احداث بنا نداشتند.

مجموعه تاریخی فرهنگی مقبره الشعرا از بهمن ماه سال ۱۳۹۲ با واگذاری به شهرداری تبریز، همچون دیگر مسائل شهری به یکی از مطالبات عمومی شهروندان تبدیل شد.

عملیات اجرایی توسعه مجموعه بزرگ مقبره الشعراء با پیش بینی ۵۰ میلیارد تومان اعتبار و احداث ۱۰ پروژه عمرانی مستقل و در عین حال بهم پیوسته جزء اقدامات اولیه شهرداری برای احیاء این محور تاریخی و گردشگرپذیر تبریز است.

به گفته شهردار تبریز، با اجرای چند پروژه بزرگ و با عظمت در محوطه مقبره الشعرا و نزدیکی بقعه سید حمزه به دنبال این هستیم که این مجموعه بزرگ فرهنگی تاریخی و معماری را به یک مکان زیبای گردشگری و قابل رقابت با مجموعه های فرهنگی مانند حافظیه و سعدیه شیراز، تبدیل نماییم.

ایرج شهین باهر، پنجاه و ششمین شهردار تبریز شهردار کلانشهر تبریز خاطرنشان می‌کند: موزه شعر و ادب در راستای ساماندهی محوطه مقبره الشعرا و توسعه بقعه سید حمزه در شکل فعلی آن با در نظر داشتن بخش‌های خدماتی، رفاهی و جنبی، به عنوان یکی از وسیع‌ترین اقدامات شهرداری‌ در توسعه زیرساخت‌های فرهنگی شمالغرب کشور درزمینی به مساحت ۱۱ هزار و ۷۶۰ مترمربع و زیربنای ۱۰ هزارو ۸۵۰ متر احداث می شود.

در راستای تکمیل پروژه های بهسازی و توسعه مجموعه مقبره الشعرا در کنار تملک و آزادسازی مدارس فیوضات و شیخ عطار و الحاق آن به پارک موزه قاجار، پیاده راه ۱۲ متری مواصلاتی مقبره الشعراء به موزه قاجار برای ارتباط و نزدیکتر شدن این دو مجموعه به هم احداث شده است.

از جمله پروژه های بهسازی و توسعه مجموعه مقبره الشعرا می توان به احداث پروژه خیابان ۱۸ متری ثقه الاسلام به منصور شمالی، طرح توسعه و بهسازی صحن و محوطه امامزاده سید حمزه (ع) و همچنین تملک و آزادسازی زمین خانه صنعت و معدن و تجارت و زمین مجموعه ورزشی کارگران جهت الحاق به محدوده مقبره الشعراء و احداث پارکینک مجموعه مقبره الشعراء، اشاره کرد.

علیرضا عمرانی فر، معاون فنی و عمرانی شهرداری منطقه ۱۰ تبریز هم در خصوص این پروژه می گوید: عملیات اجرایی این طرح در دو بخش آغاز شد و پروژه اصلی مقبره الشعرا در ضلع شمالی با کاربری موزه شعر و ادب از ۷ قسمت اداری، آواگاه (تلفیق شعرو موسیقی)، گذرگاه (آثار نصب شده شاعران)، نظرگاه (بخش نمایش ویدئویی آثار)، قدمگاه (برای معرفی ۴۱۰ شاعر و ادیب مدفون در مقبره الشعرا)، سالن مرکزی (سالن همایش ۲۵۰ نفری)، اجرا می شود که تاکنون ۳۳ درصد پیشرفت داشته است.

وی یادآور می شود: پروژه ضلع جنوبی به وسعت ۲ هزار و ۴۰۰ مترمربع از ۳ ساختمان نگارخانه و هنرسرا، کتابخانه و بوفه ساخته می شود که به عنوان نمایشگاه هنری در اختیار هنرمندان قرار خواهد گرفت.

به گفته علیرضا عمرانی فر، نقشه های طرح توسعه صحن امامزاده آماده شده اما به دلیل کمبود بودجه فعلا فعال نیست، پروژه ضلع جنوبی به طور کلی ۸۵ درصد پیشرفت دارد که بخش نگارخانه تقریبا آماده بهره برداری است.

تسریع در اجرای پروژه مقبره‌الشعرا، اولویت عمرانی شهرداری تبریز

گفتنی است شهرداری تبریز علاوه بر پروژه های عمرانی و زیرساختی به تدوین پروژه های فرهنگی این مجموعه تاکید داشته و اقدامات موثری در این زمینه آغاز کرده که از جمله می توان به انعقاد قرارداد پژوهشی با دانشگاه تبریز درخصوص تالیف اثری تحت عنوان “تاریخ و مشاهیر سرخاب و مقبره الشعراء تبریز” اشاره کرد.

شهرداری تبریز، با در نظر داشتن وضعیت بلاتکلیف مقبره‌الشعرا، از سال ۹۳ روند بازآفرینی، احیا و زیباسازی این مجموعه تاریخی و فرهنگی را در مجموعه دو ضلع شمالی و جنوبی عهده‌دار شده و بر این اساس، ضلع شمالی پروژه، پیشرفت ۳۴ درصدی داشته و عملیات عمرانی در ضلع جنوبی که مربوط به نگارستان امام خمینی(ره) است، با ۸۵ درصد پیشرفت به مراحل پایانی و بهره برداری نزدیک می شود.

به گفته مجری طرح، عملیات عمرانی احداث نگارخانه مجموعه مقبره الشعرا با زیربنای ۱۴۰۰ متر مربع، شامل ۱۰۰۰ متر مربع سالن اصلی، گالری جانبی و قسمت اداری خاتمه یافته که بخشی از آن به عنوان نمایشگاه دائمی آثار و مجسمه های استاد احد حسینی و بخشی دیگر نیز به گالری نمایشی آثار هنرمندان تجسمی اختصاص خواهد یافت.

ساماندهی “مقبره الشعرا” چشم انتظار بودجه ملی

اجرای پروژه عظیم ” توسعه، تکمیل و بهسازی مجموعه فرهنگی و تاریخی مقبره الشعراء” و استفاده از ظرفیت بی نظیر این پروژه در جهت توسعه صنعت توریسم داخلی و خارجی در استان و رونق اقتصادی منطقه این پروژه را در زمره پروژه های تاثیرگذار عمرانی فرهنگی تبریز در چند سال اخیر درآورده است.

قطع یقین اجرای پروژه ای با این عظمت و هزینه ای هنگفت در شرایط فعلی رکود اقتصاد و ساخت و ساز کشور و مشکلات شهرداری ها بدون حمایتهای دولتی ممکن نخواهد به ویژه که مهندس ایرج شهین باهر تاکید می کند: تمام شهرداری های کشور در وضعیت ریاضتی قرار داشته و حتی برخی از شهرها پروژه های عمرانی خود را تعطیل کرده اند.

وی با اشاره به لزوم تخصیص اعتبارات ملی برای پروژه هایی مانند مترو، حمل و نقل عمومی و مقبره الشعرا، در عین حال تاکید کرد: با همت همکاران شهرداری کلانشهر تبریز، امروز تمام پروژه های عمرانی ما فعال بوده و در تلاش هستیم در اسرع وقت نسبت به اتمام آن ها اقدام کنیم.

در حالیکه طبق گفته محمد محمدپور، مدیرکل فرهنگ و ارشاد آذربایجان شرقی، ٦ هزار و ٨٢٧ نفر در ۴ روز اول نوروز ۹۷ از مقبره‌الشعرا بازدید کردند، با تامین بودجه دولتی و تکمیل بخش های مختلف پروژه و همچنین احداث هتل “استقلال” در کنار این مجموعه بزرگ فرهنگی چند منظوره بخش اعظمی از نیازهای رفاهی و اسکان گردشگران تبریز در این محدوده تامین شده و این آمار می تواند تا چند برابر نیز افزایش یابد.

فریدون بابایی اقدم رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تبریز، با اشاره به برخی اقدامات بی حاصل در خصوص مقبره الشعرا اذعان می دارد: قبل از مطرح شدن این پروژه در شورای چهارم توسط شهردار وقت متاسفانه برخی متولیان هرکدام در قسمتی از این مجموعه اقدامات بی نتیجه ای را انجام می دادند و درنهایت به مخروبه ماندن و وضعیت نابسامان این مجموعه متنهی می شد.

وی یادآور می شود: اساساً انتخاب تبریز به عنوان پایتخت کشورهای اسلامی در سال ۲۰۱۸ به دلیل وجود همین جاذبه ها اعم از بناهای قدیمی و خانه های تاریخی و مراکز فرهنگی این شهر بوده و مجموعه مقبرة الشعرا نیز اهمیتی بین المللی داراست و ما نمی توانستیم به عنوان شورای شهر و شهرداری به این موضوع بی تفاوت باشیم.

بابایی اقدم با تقدیر از زحمات شهرداری تبریز برای تسریع در پروژه مقبره الشعرا تصریح می کند: امیدوارم این حرکت ها ادامه یابند، چرا که فقط نیروهای خدمات رسان نمود شهرداری نیست که دفع زباله و تمیزسازی شهر تنها اقدام شهرداری باشد؛ تلاش بر این است که شهرداری به سازمانی اجتماعی تبدیل شود و طبیعی است که موضوعات تاریخی و فرهنگی نیز در یک سازمان اجتماعی مطرح باشد.

رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تبریز با بیان اینکه مقبرة الشعرا یکی از مطالبات اصلی مردم شده و در اولویت کار ماست، خاطرنشان می کند: این مقبره در نوع خود منحصر بفرد است چرا که در هیچ شهر و کشوری مجموعه ای نداشته ایم که به این عظمت مصداقی از نقش و کار فرهنگی، تاریخی را ایفا کند.

ایجاد فضای فرهنگی و هنری به وسعت ۱۰ هزار متر مربع در مجموعه مقبره الشعرا

فرآیند آغاز و تکمیل مجموعه تاریخی – فرهنگی مقبره الشعرا به عنوان نماد فرهنگ و تاریخی تمدن ایرانی – اسلامی، در طی سالیان طولانی پیچیده و کند بود، اما در چهار سال اخیر، بار دیگر شهرداری تبریز با همت مضاعف عزمش را برای آراستن این مکان تاریخی جزم کرد.

مجید خدابخش، استاندار آذربایجان شرقی می گوید: در سال ۹۶ حدود ۱۵۰ میلیارد ریال برای اجرای طرح توسعه مقبره الشعرا هزینه و برای سال ۹۷ نیز مبلغ قابل توجهی در نظر گرفته شده است.

ایرج شهین‌باهر، شهردار کلانشهر تبریز نیز در این خصوص گفت: بخش قابل توجهی از برنامه های عمرانی شهرداری متمرکز به اهداف فرهنگی است و پروژه عظیم مقبره الشعرا بعنوان بخش مهمی از فرهنگ، تاریخ و تمدن این کهن شهر به میراث خواهد ماند، برهمین اساس در تلاش هستیم تا این پروژه را جهت احیاء تاریخ، مکتب و تمدن آذربایجان به نحو احسن اجرا کرده و تقدیم شهروندان فرهیخته نماییم.

وی بر ضرورت تسریع در اجرای پروژه تاکید کرده و افزود: نگارستان زیبایی که با تکمیل فاز جنوبی، در بافت تاریخی و فرهنگی شهر ایجاد می‌شود، به زودی مرکز ارزنده‌، برای عرضه آثار هنری خواهد بود.

باهر با اشاره به این‌که تسریع در پروژه مقبره‌الشعرا، در بودجه سالجاری، لحاظ شده است، گفت: با پایان ضلع جنوبی، عملیات عمرانی در فاز شمالی، با سرعت بیشتری پیگیری می‌شود که نهایتاً منجربه تولید فضای ارزشمند فرهنگی و هنری به وسعت ۱۰ هزار مترمربع خواهد شد.

گزارش از: ناهید زمانی

 

     ارسال به دیگران

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبگاه محفوظ می باشد.
کپی برداری و استفاده از منابع این پایگاه داده با ذکر منبع بلامانع می باشد.
پست الکترونیک: info@sazehpress.ir