استاد دانشگاه هنراسلامی تبریزدر گفتگوی اختصاصی با سازه خبر عنوان کرد:* مقبره الشعرای تبریز گرفتار بی تدبیری ها! | پایگاه سازه خبر
دوشنبه, ۵ آبان , ۱۳۹۹ | Monday, 26 October , 2020
شناسه خبر:34834    ۴ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۸:۴۱
استاد دانشگاه هنراسلامی تبریزدر گفتگوی اختصاصی با سازه خبر عنوان کرد:
مقبره الشعرای تبریز گرفتار بی تدبیری ها!

  استاد مدعو دانشگاه هنراسلامی تبریز گفت: مقبره الشعرای تبریز بعنوان نگینی قابل افتخار وارزشمند، گرفتار بی تدبیری در گذر زمان شده است.

به گزارش سازه خبر، مهندس احد روحی کارشناس ارشد معماری از دانشگاه تهران، از اساتید برجسته رشته معماری دانشگاه هنراسلامی و دیگر دانشگاههای تبریز و مدیرسابق زیباسازی شهرداری کلانشهر تبریز، میهمان سازه خبر(نخستین وپربازدیدترین رسانه تخصصی صنعت راه وساختمان شمالغرب کشور) بود و از نزدیک با روند فعالیتهای این رسانه تخصصی آشنا شد.

طیق برنامه ریزیهای صورت گرفته، مقررشده است درخصوص آثار و نگین های ارزشمند و تاریخی تبریز سلسله مصاحبه هائی با مهندس روحی توسط سازه خبر بعمل آید که قسمت نخست این گفتگو بعد از درآمدی بر تاریخ تبریز، به مقبره الشعرای این شهر اختصاص یافته و به شرح زیر از نظر خوانندگان میگذرد.

 

تبریز گوهری ناشناخته و گرانبها

مهندس احد روحی درابتدای گفتگوی اختصاصی خود با سازه خبر، در خصوص جایگاه واهمیت تبریز چنین گفت: به لحاظ موقعیت سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبریز در دوران گذشته علی الخصوص در قرون هفتم و هشتم هجری قمری در زمان ایلخانان که تبریز پایتخت غازان خان یکی از چهارشهربزرگ دنیا بود، ازنظر امکانات واب وهوا در بهترین شرایط قرار داشت واز جذابیت زیادی برای بسیاری از فرهیختگان، شاعران وافراد صاحب نام ، برخوردار بود که شاعر برجسته قرن هشتم هجری قمری، کمال خجندی درسفر زیارتی خود به مشهد از تبریز عبور کرده ودر برگشت ازسفر درتبریز ماندگار میشود که مقبره وی درقبرستان دو کمال درنزدیکی بیلانکوه و درکنار قبرکمال الدین بهزاد نقاش معروف قرن هشتم هجری قمری قراردارد.

 

وی ادامه داد: در طول تاریخ هیچ شهری به اندازه تبریز پایتخت ومرکز حکومتی ایران نبوده که میتوان به دوران اتابکان ، ایلخانان ، چوپانیان ، جلایریان ، ترکمانان، صفویان، ودر زمان قاجار که ولیعهدنشین ومرکز سیاسی ایران بود اشاره کرد. اما متاسفانه در پاسداری از عظمت و شکوه وبزرگی تبریز و آثار ارزشمند تاریخی آن کوتاهی شده و آنطور که باید مورد توجه و معرفی قرار نگرفته است و آثاری چون ربع رشیدی، شنب غازان، ارک علیشاه، مسجد کبود ، بازار بزرگ سرپوشیده و سنتی تبریز که در دنیا بی نظیرند، اسناد گفته های بالادست میباشند.

اصفهان پایتختی ورونق خود را مدیون و وامدارتبریزاست

این استاد مدعو دانشگاه های تبریز درادامه با تاکید برجایگاه ویژه معماری تبریز در حکومتهای مختلف اشاره نموده وتاثیر پذیری اصفهان از معماری تبریز را که درفرموده ها واشارت مرحوم محمد کریم پیرنیا درسبکهای معماری ایران هم آمده است راغیر قابل انکاردانسته ومی افزاید: در زمان روی کار آمدن صفویان که ترک نژاد بودند ، شاه اسماعیل صفوی در تبریز تاجگذاری نموده وتبریز را بعنوان پایتخت صفویه انتخاب کرد که مقارن باحکومت عثمانیان در شمال غرب ایران بود  وچندین بارتبریز مورد هجوم انها قرار گرفته وجنگ معروف چالدران در دشت چالدران یکی از این موارد میباشد ، شاهان صفوی بعد ازشاه اسماعیل جهت دور بودن ازاین تهاجمات  پایتخت خودرا نخست به قزوین وسپس به اصفهان منتقل کرده و مدیران ، هنرمندان ، ثروتمندان و صنعتگران تبریز را جهت برپائی پایتخت و آبادانی آن به اصفهان منتقل و در محله ای ترک نشین بنام جلفا سکنی داده اند.

 

مهندس روحی تصریح میکند: درطول ۳۰۰ سال حکومت صفویان شاهد دوسبک معماری آذری واصفهانی بودیم که سبک معماری آذری مقدم برسبک معماری اصفهانی والگوی اولیه آن است وبا تغییراتی مختصربعدازسبک آذری بوجود آمده است وتشخیص این دوسبک براحتی ممکن نیست. برای نمونه ، ازمیان بسیاری آثار می توان به الگو برداری دراحداث میدان نقش جهان اصفهان از میدان صاحب آباد تبریز را این گونه بیان نمود.

هردو میدان باتناسب ۱به۳ ، میدان صاحب آباد تبریزباابعاد۶۰ در۱۸۰ ومیدان نقش جهان اصفهان دوبرابرآن یعنی ۱۲۰در۳۶۰ باهمان عناصر معماری در چهار ضلع خود میباشند . که اشکال مقابل گویای این توضیح هستند.

مقبره الشعرای تبریز گرفتار بی تدبیریها دردوران سپری شده است

مهندس روحی دربخش دوم گفتگوی اختصاصی خود با سازه خبر به مقبره الشعرای تبریز به عنوان یکی ازنگین های قابل افتخار و ارزشمند این شهر اشاره میکند ومی افزاید: وجب به وجب خاک مقبره الشعرا ارزشمند وقابل احترام است چهارصد شاعر نامی دوران همچون قطران تبریزی ، همام تبریزی، خاقانی شروانی، نظامی گنجوی،ا سدی طوسی، بیلقانی ، فاریابی و…. شهریار شاعرشیرین سخن ونامی شهرمان تبریز، در آن آرمیده اند.این مکان که در قدیم با نامهائی چون گورستان شعرا و حظیره الشعرا ازآن یادشده و بزرگانی ازجمله شهید ثقه الاسلام ، قائم مقام فراهانی ، ملاباشی ، بابا مزید و….درآن مدفون هستند گنجینه ای بی نظیر است که درهیچ جای جهان مانند ندارد وی ادگاری گرانبها از گذشتگان در تاریخ تبریز می باشد وبراساس نوشته ها ازسمت شمال تا منبع و ازسمت غرب تا ایستگاه گرو وسعت داشته است، و در حال حاضرتنها یک دهم ازوسعت آن به اندازه یک هکتار باقی مانده و قابل رویت است.

 

 

این استاد دانشگاه هنراسلامی تبریز، حال و روز کنونی مقبره الشعرای تبریز را مساعد و مناسب ارزش آن ندانسته ودلیل این مسئله را بی تدبیری متولیان گذشته آن عنوان کرده و میگوید: ازسال۱۳۶۱ اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان متولی اصلی مقبره الشعرا بوده که به لحاظ عدم استطاعت مالی، حرفه ای ، علمی و فنی نتوانسته آنچنان که باید و شاید بر این مکان بس ارزشمند مدیریت شایسته نماید و در اواخر زمامداری اداره ارشاد اسلامی براین مکان شاهد تخریب مقبره تاجرباشی و ملاباشی، و همکف مقبره قائم مقام فراهانی هستیم که با اندک تاملی درماکت طرح بهسازی محیط و احداث المان مقبره الشعرا درقبل ازانقلاب، هرسه مقبره فوق محفوظ هستند و تنها مجموعه سید حمزه بصورت نامناسب ملاحظه میشود.

 

 

وی افزود:  درسال ۱۳۷۰که اینجانب درشهرداری تبریزمسئولیتی داشتم، بازنگری وطراحی مجموعه فرهنگی مقبره الشعرای تبریز را بعنوان پایان نامه ارشدخود انتخاب و عهده داربودم، چنانچه در طرحها و ماکت تهیه شده توسط اینجانب ملاحظه میشود، بنده هم مقبره سالم و موجود تاجرباشی(مشتمل برحدود ۲۵ قبر) را حفظ نموده و هم محل ساختمان ملاباشی را که همکف آن تخریب شده بود وزیر زمین وپی های آن هنوز پابرجا بود و در عکسها ملاحظه میشود را بدون هیچ ساخت و سازی و فقط بعنوان فضای آزاد و سبز که بشود روزی آنرا احیا وبازسازی کرد حفظ نموده ام وطرح خود را طی جلسات متعددی به تائید ادارات شهرداری ، مسکن وشهرسازی ، میراث فرهنگی ، ارشاد اسلامی ونماینده ای از موقوفات قائم مقام فراهانی و بمنظور پرهیز از اشتباهات شخصی رسانده ام تا مبادا نقصان اطلاعات بنده لطمه ای به این مکان ارزشمند وارد سازد ، شهرداری تبریزدرآن ایام بعنوان همکاری وکمک به اداره ارشاد عهده دارمحوطه سازی این مجموعه ، مطابق طرح بنده وبا نظارت اینجانب اقداماتی شایسته بصورت اجرائی انجام داد. اما در سالهای اواخر تولیت اداره ارشاد برمجموعه مقبره الشعرا، طرحهائی یکجانبه و باعجله وب دست افراد کم تجربه و مغرور، ساختمانهائی بتنی بانام میان افزای وبقول مردم مرموز درسمت جنوبی یادمان مقبره الشعرا سر برافراشتند ومیرفتند که مختصرامکان رویت یادمان از حاشیه جنوبی راکه باقی بود ، مسدود سازند ، اما بحول قوه الهی وباهمراهی تنی چند از مسئولان دلسوز درمعاونت عمرانی شهرداری ، اینجانب توانستم این ساختمانهای مرموز رامشتمل برآمفی تئاتر، کتابخانه ،وگالری راکه ارتفاع قابل توجی هم داشتند  تاحد ۷۰ درصد تخریب وتعدیل نمایم وامکان دیده شدن یادمان را از حد جنوب بر مجموعه باز گردانم  که تصاویر زیر گویای این مکتوب است.

 

وی ادامه میدهد: درطرح پایاننامه اینجانب بانام مجموعه فرهنگی مقبره الشعرای تبریز همه عناصر وفضاهای مورد نیاز چنین مجموعه هایی اعم از آمفی تئاتر، کتابخانه ، موزه،  گالریها و…با اصول توجه هنری وفنی وبا اندیشه سلسله مراتب دسترسی ( هفت شهر عشق را عطار گشت ) بطوریکه این عناصر بادر نظر گرفتن اقلیم آذربایجان واصول طراحی مجموعه های مقابر وفرهنگی وبا بهره گیری از تجارب تاریخی که هیچ ممانعت ومزاحمتی برروابط بصری عناصر ویادمان نداشت طراحی وتهیه شده بود که درتصویر ملاحظه میشود.

مهندس روحی تاکید کرد: شهرداری تبریز تا به امروز اقدامات در خور توجه وهزینه کلانی جهت بهسازی وساماندهی این مجموعه متحمل شده است ، اما طولانی بودن زمان بهسازی وساماندهی آن،  ارزش اقدام قابل تقدیر را درخود حل مینماید، زیبا وشایسته خواهد بود هرچه در زمان کوتاهتر،  باتکمیل و اتمام ساماندهی قسمتهای مانده و با اجرای طرحی که مجددا بجای مکان حذف شده آمفی تئاتر(از ساختمانهای مرموز) در سمت جنوبی یادمان  با پله های دسترسی و ابنمای دروسط  تهیه شده را باتوجه به آثارتاریخی نمایان محیطی ، امکان بازدید توام با آرامش وآسایش را برای مردم وگردشگران فراهم سازد.

 

 

مهندس روحی در بخش پایانی قسمت نخست این گفتگو، مسئولیت همه ارگانها وادارات ذیربط را یادآوری نموده وتوجه اساتید دانشگاه، نمایندگان مجلس، نخبگان شهر وشورای اسلامی شهر وظرفیت های مردمی را برای این مجموعه، ضروری وموثر دانسته وامیدوار است باتوجه وبینش واحد واقدامات همکارانه در اعتلای آن بکوشند.

وی سخنان خود را با این شعر به پایان می رساند:

شهر تبریز است وپیر روزگار     سرگذشت او بهین آموزگار

باامید سرزنده بودن تبریز ومقبره الشرای گرانسنگ آن

 

……………………………………………………………………….

تهیه و تنظیم: سرویس مصاحبه سازه خبر

عکس از: محدثه اقدم

     ارسال به دیگران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبگاه محفوظ می باشد.
کپی برداری و استفاده از منابع این پایگاه داده با ذکر منبع بلامانع می باشد.
پست الکترونیک: info@sazehpress.ir